سلام کیوتیم :)
در مقاله "تاثیر استرس مثبت" مثال ماشین و سربالایی را بخاطر بیاورید آن جا اشاره شد که وقتی راننده ماشین با یک سربالایی مواجه می شود روی پدال گاز فشار می آورد تا به نیروی پیشران خودرو افزوده شود و به راحتی بتواند سربالایی را بالا برود و این مثال را به استرس مثبت ربط دادیم چون این موضوع موقتیست و بعد از طی مسیر کوتاهی سربالایی به اتمام می رسد و ماشین در حالت پایدار قرار می گیرد ؛ اما زمانی مشکل ایجاد می شود که دو حالت بوجود بیاید .
حالت اول : وقتی پای خود را تا آخر روی پدال گاز فشار میدهیم، باز هم احساس کنیم که ماشین توانایی حرکت با سرعت مناسب را ندارد.
حالت دوم : اگرچه با سرعت مناسب در حال حرکت هستیم، اما میدانیم که فشار بسیار زیادی به ماشین میآید و مصرف منابع آن (سوخت) بسیار بالاست و این وضعیت نمیتواند برای مدت طولانی ادامه پیدا کند. در چنین مواردی این احتمال وجود دارد که فشار زیاد بر موتور ماشین، به شکلهای دیگری بروز پیدا کند (مثلاً بالا رفتن دمای آب و جوش آوردن ماشین).
حال این حالت ها را برای استرس تعمیم می دهیم اگر فرد طولانی مدت در شرایط استرسی قرار بگیرد توانایی مقاومت وی با شرایط موجود کم می شود و رفته رفته جسم و روح وی تحلیل می رود که در این شرایط با هزینه ها و عوارضی مواجه می شود که ناشی از قرار گرفتن در شرایط استرسی طولانی مدت است.
برای اینکه با اثرات استرس منفی بیشتر آشنا بشویم باید با ویژگی های این نوع استرس آشنا شویم .
استرس منفی یا استرس بد ویژگی هایی به این شرح دارد:
- مدت زمان پایداری آن زیاد است
یعنی فرد به مدت خیلی زیاد در شرایط استرسی قرار می گیرد به شکلی که آسیب های جدی در وی ایجاد می شود برای مثال فردی که مرتکب جرمی شده و متواری است و هر لحظه امکان دستگیری وی وجود دارد در اکثر اوقات در شرایط استرسی قرار دارد.
- استرس منفی مزمن است .
فرد به دلیل اینکه مدت زمان طولانی در شرایط استرسی قرار گرفته اثرات آن عمیق و کهنه شده است . مثل زخمی قدیمی که خوب نشده است .
- باعث تضعیف روحیه و پریشانی می شود.
در استرس مثبت بیان شد که آن موجب ایجاد انگیزه و نشاط می شود اما در استرس منفی به دلیل این که فرد مدام در این شرایط اذیت می شود روحیه وی ضعیف و پریشان خاطر می شود .
- فرد را به شخص ضعیف تری تبدیل می کند .
چون قرار گرفتن در شرایط ستیز و گریز به صورت طولانی مدت باعث می شود ارگان های طبیعی بدن تحلیل پیدا کنند و این موضوع باعث ضعیف تر شدن کلی فرد می شود .
پس اگر بخواهیم استرس منفی را با استرس مثبت مقایسه کنیم باید بگوییم همان مکانیزمی که در استرس کوتاه مدت
موقت، موجب بهبود سیستم ایمنی بدن میشود، در صورتی که به صورت دائمی فعال باشد، سیستم ایمنی بدن ما را تضعیف کرده و ما را در برابر بیماریها آسیب پذیر میکند.
همان مکانیزمی که در استرسهای کوتاه مدت، خون را از سمت اندامهایی با فعالیت غیرضروری (مانند معده) به سمت اندامهای حیاتیتر مانند دست و پا و مغز میبرد، وقتی که به صورت دائمی فعال باشد، زخم معده و سایر بیماریها را برای ما به همراه خواهد آورد.
همان مکانیزمی که در استرس کوتاه مدت، هوشیاری ما را افزایش میدهد و اصطلاحاً بدن را به صورت Alert و آماده نگه میدارد، وقتی به صورت دائمی فعال باشد ما را گرفتار کمخوابی و بیخوابی میکند.
همان مکانیزمی که در استرس کوتاه مدت، کمک میکند که بر روی یک موضوع خاص (خطر پیش رو) متمرکز باشیم، زمانی که به صورت دائمی فعال باشد، قدرت تفکر واگرا و اندیشیدن خلاقانه را از ما میگیرد.
پس برای همه این ویژگی ها و اثرات است که باید به فکر کنترل استرس های منفی باشیم .